Jupiter

Het ruimteschip New Horizons, dat op weg is naar Pluto, heeft even goed gekeken naar Jupiter, toen hij daar voorbijkwam. Vooral de vulkaanuitbarstingen op de maan Io trokken de aandacht. Het ruimteschip was getuige van een grote uitbarsting van de Tvashtar vulkaan op een van de polen, waardoor er metingen gedaan konden worden aan de zwavelachtige rookpluim. Hieruit bleek dat het stof uit de vulkanen van Io zelfs Europa, een andere maan, bereikt. Ook werden geladen deeltjes, die door het sterke magnetische veld van Jupiter worden vastgehouden, uit de vulkanen van Io helemaal rondom de planeet gemeten. 1 'Achter' de planeet worden deze deeltjes door de zonnewind miljarden kilometers weggeblazen, elke seconde een halve ton. Volgens een tweede artikel2 verliest het planetaire systeem in totaal wel een ton zwaveldioxidedeeltjes per seconde .

In nog een andere publicatie3 werden de vulkanen van Io verder beschreven . De 350 kilometer hoge pluim van Tvashtar had een hele opmerkelijke variabele structuur . Tvashtar was de volle acht dagen van de observaties actief, en was slechts een van verschillende actieve vulkanen.
Jupiter heeft ook enkele ringen, vermeld in een rapport van Showalter et al.4 Ze waren verbaasd over 'kluiten' die in de ringen verschenen, die volgens hen een "uitdaging" vormen voor hun theorieën. Een ander mysterie is dat het ringensysteem continu aangevuld zou moeten worden, maar ze konden geen bronnen vinden behalve de al bekende manen Metis and Adrastea. De ringen van Jupiter zijn sinds Galileo ook behoorlijk veranderd en ze blijven ook veranderen, veel meer dan ze voorheen dachten.
New Horizons heeft ook even een kijkje genomen bij Europa en Ganymedes 5. Het blijkt dat Io vuiligheid afzet op het ijsachtige oppervlak van Europa. Ganymedes is ook bedekt met een laagje "donker materiaal", behalve op plaatsen waar "recente inslagen" hebben plaatsgevonden. New Horizons heeft drie kraters geobserveerd, die nog niet eerder in kaart gebracht waren.

1. Joanne Baker, "Grand Tour," Science, 12 oktober 2007: Vol. 318. no. 5848, p. 215, DOI: 10.1126/science.318.5848.215.
2. Norbert Krupp, "New Surprises in the Largest Magnetosphere of Our Solar System," Science, 12 oktober 2007: Vol. 318. no. 5848, pp. 216-217, DOI: 10.1126/science.1150448.
3. Spencer et al, "Io Volcanism Seen by New Horizons: A Major Eruption of the Tvashtar Volcano," Science, 12 oktober 2007: Vol. 318. no. 5848, pp. 240-243, DOI: 10.1126/science.1147621.
4. Showalter et al, "Clump Detections and Limits on Moons in Jupiter's Ring System," Science, 12 oktober 2007: Vol. 318. no. 5848, pp. 232-234, DOI: 10.1126/science.1147647.
5. Grundy et al, "New Horizons Mapping of Europa and Ganymede," Science, 12 oktober 2007: Vol. 318. no. 5848, pp. 234-237, DOI: 10.1126/science.1147623.

We hebben niet kunnen ontdekken of de wetenschappers ergens proberen uit te leggen hoe deze snelle veranderingen 4,5 miljard jaar hebben kunnen doorgaan. New Horizons heeft ons laten zien dat er in de omgeving van Jupiter behoorlijk wat activiteit is. Vulkanische activiteit, erosie van de ringen en actieve afzetting op de manen, die in ieder geval de afgelopen 28 jaar continu hebben plaatsgevonden. Hoe ver denkt men dit terug te kunnen voeren in de tijd? Hier zijn duidelijke tekenen van een jong zonnestelsel. De eerste keer dat dit soort dingen ontdekt werden was het een totale verrassing. Miljarden-jaren-gelovigen hadden ze toen niet voorspeld en kunnen ze nu ook niet verklaren. Misschien is er een wetenschapper die deze data eens zonder miljarden-jaren-vooroordelen in een nieuw model kan stoppen; en dan eens zien wat eruit komt. Planeetonderzoekers hebben een 'nieuwe horizon' voor de boeg.

Waarom ziet Enceladus er zo jong uit? Dat is een vraag die astronomen al een poosje bezig houdt. Nu hebben wetenschappers een nieuwe theorie gevormd die moet verklaren waarom Enceladus nog zo actief is na 4,5 miljard jaar?