1:1 Hier begint de geschiedenis van de hemel en de aarde. Van nu af is er tijd en begint de klok van de wereldgeschiedenis te lopen. Toch was de HERE er altijd al als de eeuwige God. Het is zelfs zo dat de Drie-enige God voor de grondlegging van de wereld Zijn volk in Christus uitgekozen heeft. Zie Ef 1:4. God was er altijd en zal er altijd zijn. Hij is de eeuwige God zonder begin en einde. Hij gaat ons verstand te boven. Het leert ons om Hem te aanbidden.
In het eerste vers plaatst de HERE een opschrift boven de hele scheppingsgeschiedenis. Dit opschrift is ook een kernachtige samenvatting van heel Gods scheppingswerk. Het is God die het begin gemaakt heeft. Zonder hem kon er niets ontstaan.
Het woord “begin” staat in de zin voorop en wordt daardoor benadrukt. De HERE laat zien dat niets zonder Hem ontstaan is. Het gaat hier om het werk van de Drie-enige God. We moeten hier Johannes 1;1-3 in gedachte houden: “In de beginne was het Woord en het Woord was bij God en het Woord was God. Dit was in de beginne bij God. Alle dingen zijn door het Woord geworden en zonder dit is geen ding geworden, dat geworden is.” Zie ook Col 1:15-17.
 

1:2 De HERE heeft nu gezegd dat Hij de hele schepping gemaakt heeft. Nu gaat Hij aan ons vertellen hoe Hij de aarde geschapen heeft. Hij heeft ook de aardbol gemaakt. Op deze aardbol was niet meteen leven mogelijk. De aarde was woest en leeg. De combinatie van de woorden “woest en leeg” laat zien dat de dingen op aarde nog niet geordend waren. De HERE gaat het ongeordende nu in zes dagen ordenen. Hij doet dat op zo’n manier dat een heerlijke plaats wordt om op leven. De HERE heeft de aarde niet gemaakt om altijd woest en leeg, om altijd ongeordend te blijven. Zijn doel met de schepping is heel anders. We lezen dat in Jesaja 45:18 zo: “Want zo zegt de HERE, die de hemelen geschapen heeft – Hij is God- die de aarde geformeerd en haar gemaakt heeft, Hij heeft haar gegrondvest; niet tot een baaierd heeft Hij haar geschapen, maar ter bewoning heeft Hij haar geformeerd: Ik ben de HERE en er is geen ander.”
De aarde is nog in het donker gehuld. Daarom is er nog geen leven mogelijk. De grond is ook nog helemaal met water bedekt. Dat wordt hier de “de wateren genoemd”.
Dit vers vertelt ons ook meer over de Drie-enige God. De Geest van God zweefde over het water. De Geest van leven zweeft over het water om te laten zien dat Hij het leven en alles wat daarvoor nodig is geeft.
 

Wat is de verhouding tussen vers 1 en 2?
Genesis 1 vertelt ons hoe God de schepping gemaakt heeft. Sommige verklaarders menen echter dat we in Gen 1 met 2 scheppingen te maken hebben. De eerste schepping zou dan in vers 1 vermeld zijn. Deze schepping was goed maar er is toen eits verkeerd gegaan. Dat zou dan de zondeval van een deel van de engelen zijn. Het gevolg daarvan zou dan weer zijn dat de aarde woest en leeg geworden is. Uitleggers die vers 1 zo lezen willen vers 2 dan op de volgende manier vertalen: “En de aarde is woest en leeg geworden.
Beslissende bezwaren hiertegen zijn:
a. We lezen nergens in de Bijbel dat Gods oordeel gekomen is over een schepping die er voor de huidige schepping was.
b. De HERE kijkt in Gen 1:31 terug op heel Zijn scheppingswerk en dan is zijn conclusie: “en zie, het was zeer goed.” Er is niet in God schepping op dat ogenblik, ook niet onder de engelen, dat in de greep van de zonde was. De val van een deel van de engelen heeft op het moment van Gen 1:31 nog niet plaatsgevonden.
c. Taalkundig gezien zou je in het Hebreeuws ook een andere zinsconstructie verwachten als je met: “de aarde nu is woest en leeg geworden” zou moeten vertalen.
 

Het woord wateren of oervloed zoals de NBV dit heeft wijst volgens sommigen op een machtige vijand van God. We zouden hier een overeenkomst met andere scheppingsverhalen in het Oude Nabije Oosten zien. Het zou verwijzen naar grote monsters of goden zoals de Babylonische god Tiamat. Deze Tiamat werkt vanuit de zee en voert oorlog met de oppergod Anu. Het eerste hoofdstuk van Genesis zou dan laten zien dat God als de Schepper andere goden overwonnen heeft. Hij zou daardoor in staat zijn geweest om de aarde te ordenen. Tegen deze meningen bestaan grote bezwaren. Ik noem enkele van deze bezwaren:
a. De scheppingsverhalen van andere volken zijn op geen manier gelijkwaardig aan wat de HERE in de Bijbel zelf over Zijn scheppingswerk vertelt. Het is niet vreemd dat we bij andere volken en godsdiensten elementen en verhalen vinden die ons doen denken aan wat de Heilige Geest ons in de Bijbel vertelt. Gods openbaring was er het eerste. Zijn daden van schepping zijn het begin van de schepping. De schepping en de zondvloed zoals in Gods eigen Woord beschreven zijn echt en ook echt zo gebeurd. Dat zijn gebeurtenissen die de hele wereldbevolking met elkaar deelt. Onze gezamenlijke voorouders zijn Adam en Noach. De herinnering aan die gezamenlijke geschiedenis heeft ook vorm gekregen in verhalen onder de volken buiten Israel. Deze verhalen zijn vervormingen van de werkelijkheid omdat deze volken de HERE niet in liefde zijn blijven dienen.
b. De functie van de wateren, van de oervloed is in Genesis helemaal anders dan in het Babylonische scheppingsverhaal. De wateren in Genesis is echt water en ook niet meer dan dat terwijl het in het Babylonische scheppingsverhaal de uitbeelding van een goddelijke persoon is.
 

Sommigen willen de woorden “Geest van God” vertalen met “een geweldige wind”. Ze gebruiken als argument dat het Hebreeuwse woord ruah met zowel Geest als wind vertaald kan worden. Het woord dat in onze vertaling met van God weergegeven is, kan in het Hebreeuws de aanduiding voor de overtreffende trap zijn. Dan kun je dus vertalen met heel groot of geweldig.
Toch zijn er tegen deze vertaling belangrijke bezwaren:
a. Om over het waaien van een geweldige wind te spreken kan je dat in het hebreeuws op een veel eenvoudiger manier doen. Het is juist in dit hoofdstuk heel onwaarschijnlijk dat de stijlfiguur van God voor een overtreffende trap gebruikt word omdat het woord God in dit hoofdstuk zo vaak gebruikt wordt om God zelf aan te duiden.
b. De andere keren dat dezelfde woordcombinatie Geest van God gebruikt wordt gaat het iedere keer duidelijk over de Heilige Geest. Zie o.a. Ex 31:3.
 

1:3 God begint de aarde en het hele heelal te ordenen. Hij schiep eerst het licht. Alles was donker, en als de HERE dan zegt dat het licht moet worden, komt het licht. Ineens is het er. We lezen hiervan in Psalm 33: “de ganse aarde vreze voor de HERE, al de bewoners van de wereld moeten voor hem ontzag hebben. Want Hij sprak en het was er, Hij gebood en het stond er.” Vs 8,9.
De stem van de HERE is machtig. Zie ook Psalm 29. De HERE is de Almachtige voor wie niets te groot of te moeilijk is. Alles wat Hij wil, kan Hij doen en doet Hij ook. Hij doet wonderen, Hij alleen. Zie hiervoor o.a.: Gen 18:14; Ex 15:11; Ps 86:9,10; Jer 32:17; Luc 1:37.
De HERE schept door Zijn stem, door Zijn bevel in een moment het licht. Het bijzondere is hier dat het licht nog niet van de zon, de maan en de sterren komt. God schept zon, maan en sterren op de vierde dag. Waar komt het licht de eerste drie dagen dan vandaan? God verlicht de aarde die eerste dagen met Zijn heerlijkheid. Hij heeft de zon, maan en sterren niet nodig om licht op aarde te geven. De schepping van het licht is Zijn besluit. Het is niet zo dat de HERE voor het licht van de lichtdragers afhankelijk is. Wanneer de Here Jezus terugkomt en de nieuwe hemel en aarde komt, zal het weer zo zijn dat Gods heerlijkheid daar voor het licht zal zorgen. We lezen namelijk van het Nieuwe Jeruzalem in Openbaring 21: “En de stad heeft de zon en de maan niet van node, dat die haar beschijnen, want de heerlijkheid Gods verlicht haar en haar lamp is het Lam.”
 

Hoe moeten we tegen de dagen in Genesis 1 aankijken?
Moeten we hier denken aan gewone dagen zoals wij die kennen of aan tijdperken? Misschien wel tijdperken van miljoenen of miljardenjaren zoals we die vanuit de evolutietheorieën kennen? Laat Genesis 1 ons ruimte voor een evolutie die onder leiding van God plaatsgevonden heeft? De zogenaamde theïstische evolutieleer
Er is in de Bijbel geen enkele aanwijzing te vinden dat God wil dat we de dagen in Genesis 1 anders moeten zien als de dagen zoals wij die nu meemaken. Er zijn in de Bijbel geen aanwijzingen om te denken aan dagen die een ander tijdsverloop hadden als de dagen die we vandaag kennen. Het is de Geest zelf die de dagen bij de schepping heel duidelijk met gewone dagen zoals wij ze nu kennen verbindt. We zien dat in Exodus 20:11. We lezen daar als motivering voor het vierde gebod: “Want in zes dagen heeft de HERE de hemel en de aarde gemaakt, de zee en al wat daarin is, en Hij rustte op de zevende dag; daarom zegende de HERE de sabbatdag en heiligde die.”
Een andere aanduiding dat we hier aan gewone dagen moeten denken, is dat de HERE geen onderscheid maakt tussen de lengte van de eerste drie dagen en de dagen die daarop volgen. God schiep op vierde dag de zon, maan en sterren om de scheiding tussen dag en nacht te regelen. Om ook te dienstbaar te zijn bij het bepalen van vaste tijden en om de lengte van dagen en jaren te bepalen. Zie 1:14. De HERE stelt de vierde dag en de dagen die daarna komen aan elkaar gelijk.
Het is niet juist om in dit verband een beroep op Psalm 90:4 en 2 petrus 3:8 te doen. Het gaat in die twee gedeelten namelijk niet om de lengte van de dagen in Genesis 1. Psalm 90:4 laat ons zien dat God de eeuwige God is. Hij stijgt zo ver boven ons uit dat Hij niet in onze menselijke berekening past. De Heilige Geest zegt in 2 Petrus 3:8 tegen ons dat we de dag van Christus terugkeer niet kunnen berekenen. Het gaat in die verzen niet over de lengte van een dag op aarde. .
 

1:4,5 De HERE kijkt naar zijn werk op de eerste dag. Dat is goed. Goed in Gods ogen. Dan is het echt goed en mooi. Het licht is goed – goed voor het doel waarmee de HERE het geschapen heeft. Het licht is het eerste vereiste voor leven op aarde.
God heeft door het licht scheiding gemaakt tussen licht en donker. Tussen dag en nacht. We lezen in Genesis 1 vijf keer de woorden scheiding maken. De andere keren in: 1:6,7,14,18. De HERE maakt tijdens de 6 dagen van bewoonbaar maken van de aarde scheiding om alles op de goede manier te ordenen.
De afwisseling tussen nacht en dag is begonnen. Het grote horloge dat God in de schepping gemaakt heeft, is gaan tikken. God is ook de Schepper van de tijd. De tijd is een schepping en niet iets dat volgens eigen wetten ontstaan is en over ons regeert. De tijd is ook in Gods hand. Zie hiervoor o.a.: Joz 10:13,14; 2 Kon 20:9-11. De tijd is ook eindig en vergankelijk. Eens zal de HERE de tijd zoals wij die kennen weer aan de kant schuiven. Dat betekent nog niet dat het bestaan in de eeuwige heerlijkheid tijdloos zal zijn. Zie Openb 22:2; Jes 66:22,23. De tijdregeling zal dan wel helemaal anders zijn dan die we nu kennen.

1:6-8 De aarde is nog helemaal met water bedekt. De hemel, de lucht zoals wij die kennen was er nog niet. De HERE neemt een deel van het water van de aarde weg en geeft dat een plaats boven de aarde. Zo maakt Hij scheiding tussen het water dat eerst allemaal op de aarde was. Zo laat de HERE de lucht, de wolkenhemel zoals wij die kennen ontstaan. Waaruit wij van tijd tot tijd de regen zien komen. Het woord uitspansel laat zien dat God iets geschapen heeft dat Hij om de aarde heen gespannen heeft. Zie ook Psalm 136:6; Jes 42:5. Zijn bevel is genoeg om dit tot stand te brengen.
De HERE noemt het uitspansel hemel. Het woord hemel heeft hier niet de betekeneis van de woonplaats van God. Het gaat hier om de lucht en wolken zoals wij die boven ons zien. De HERE heeft het water op de aarde en ook de lucht geschapen. Het water boven en op de aarde is niet goddelijk.
De tweede dag is de enige waar we niet lezen: “Toen zag God, dat het goed was”. De rede daarvoor is zeker niet dat Zijn scheppingswerk op die dag niet aan Zijn volmaakte doel beantwoordde. Wat volgens vers 31 voor de hele schepping geldt, heeft ook betrekking op Gods werk op de tweede dag.
 

1:9-13 De aarde staat nog steeds onder water. De mens kan nog niet op deze aarde leven. De HERE gaat daarom verder met Zijn scheppingswerk. Hij doet op de derde dag twee dingen.
a. De scheiding van water en land
b. De schepping van planten en bomen.
Gods Woord klinkt weer met macht en majesteit en daardoor vloeit het water op aarde naar een plaats. Dat betekent dat God de wereld met een zee geschapen heeft. Er waren toen dus geen werelddelen die door het water helemaal van elkaar gescheiden waren. De zee maakte in die zin toen geen scheiding. De zee was toen ook geen bedreiging voor het land. Pas na de zondeval gebeurt het dat de de zee soms een bedreiging voor mens, dier en land wordt. De HERE gebruikt het water bijvoorbeeld tijdens de zondvloed om Zijn oordeel over de mensheid te laten komen. Zie Gen 6,7. Op de nieuwe aarde zal er ook water zijn maar geen zee die mensen verdeelt en het leven van mens en dier van tijd tot tijd bedreigt. Zie Openb 21:2; 22:1.
God geeft het drooggevallen land en het water een naam. Het is ook de laatste keer dat we lezen dat de HERE bij de schepping iets een naam geeft. Hij gaat met Zijn scheppingswerk verder maar laat de naamgeving aan de mens die Hij op de zesde dag schept over. De mens moet dan namens God, als Zijn vertegenwoordiger namen geven. Zie 2:19,20,23.
Het land komt tevoorschijn. Alles is nog kaal en leeg. We hebben in vers 2 gelezen dat dat de aarde woest en leeg was. De aarde is nu niet meer woest. Hij is nog wel leeg. De HERE spreekt weer. Hij roept het bomen en plantenrijk tot leven. De prachtigste variatie van kleuren en bloemen verschijnt op de aarde. We moeten erop letten dat de HERE geen zaadjes in de grond geplant heeft. Hij schept bomen en planten dit zich door hun eigen zaad weer kunnen voortplanten. De HERE geeft ook de vruchten en het zaad aan de mens om daarvan te eten. Zie vs 29.
 

God schept de aarde met een kunstmatige ouderdom.
Het is voor de mens onmogelijk om volgens menselijke maatstaven de ouderdom van de aarde te bepalen. Dat was zelfs voor Adam en Eva onmogelijk. Toen de HERE hen op de zesde dag schiep, zagen ze bomen die al vruchten droegen. Zagen ze planten die al zaad droegen. Toen zagen ze al volwassen dieren. Zo is het terwijl de dieren en de planten en bomen dan nog maar enkele uren of dagen oud zijn. De HERE heeft de aarde met bergen en dalen geschapen en met rivieren. Het is niet zo dat pas na de zondvloed de eerste bergen en dalen gekomen zijn.
Psalm 104 vertelt ons van de aarde die bij de schepping nog onder water stond. Het water is op Gods bevel weer weggegaan en dan lezen we: “bergen rezen op, dalen zonken neer op de plaats waar U hun grondslag hebt gelegd.” vs 8 Zie ook Gen 7:19,20
Wij als mensen kunnen niet door ons wetenschappelijk onderzoek volgens menselijke maatstaven bepalen hoe oud Gods schepping is.

1:14-19 Weer klinkt Gods machtige stem. Hij schept zon, maan en sterren. Meteen verschijnen de zon, maan en ook de miljoenen en miljoenen sterren. De HERE maakt hier heel duidelijk dat de zon, de maan en de sterren schepselen van Hem zijn. Het zijn geen goden. Zij zijn door de enige God geschapen en Hij houdt hen in Zijn hand. Zie o.a.: Richt 5:19,20; Ps 147:4; Jes 40:26. De hemellichamen zijn ook niet eeuwig. Zij zullen eens verdwijnen. Zie Jes 13:10; Matt 24:29; Openb 6:12-14.
Het doel waartoe God de hemellichamen gemaakt heeft is om scheiding tussen dag en nacht te maken. De beweging van de aarde ten opzichte van de zon, maan en sterren bepaalt dan ook de vaste tijden. De vierde dag is voorbij . Gods werk is goed. Hij gaat morgen met Zijn scheppingswerk verder.
 

De verering van zon, maan en sterren
Als je naar vers 14-17 kijkt, valt het op hoeveel er over de schepping van zon, maan en sterren gezegd wordt. Hierin zie je hoe de HERE de geschiedenis overziet. Hoe Hij Zijn openbaring ook geeft met het oog op de toekomst. Hij weet hoe de verering van de hemellichamen een grote rol in de geschiedenis gaat spelen. Hoe die verering ook steeds weer een verleiding voor Zijn volk Israel zou zijn. De Egyptenaren hebben de zon vereerd. Ook bij de Amorieten, Assiryriërs en de Babyloniërs werden hemellichamen aanbeden. De zon was de god Samas die elke dag over de aarde ging en zag wat ieder mens op aarde deed. Uit de verering van Samas groeide ook de aanbidding van de godin Isjtar die later ook onder Israel als hemelkoningin vereerd wordt. Zie Jer 7:18; 44:17-19,25.
 

1:20-23: God maakte op de tweede dag scheiding tussen het water op de aarde en in de lucht. Nu is de dag gekomen waarop de lucht en het land bevolkt worden. Het mag in het water en in de lucht niet leeg, niet stil blijven. Er moet leven gezien en gehoord worden. De HERE laat Zijn stem weer horen en dan ontstaan alle waterdieren en de vogels. De HERE schept overvloedig. Zo overvloedig dat het in het water en in de lucht van leven krioelt. Het wemelt van leven. De dieren die in het water leven worden in twee groepen verdeeld. De eerste groep zijn de grote zeedieren waarbij we o.a. kunnen denken aan krokodillen, nijlpaarden en walvissen. Verder zijn er al de andere kleinere dieren die ook in het water leven. Groot en klein zijn door Gods stem ontstaan

De vertaling grote zeemonsters zoals we die in de NBV vinden is ongelukkig en wekt een verkeerde indruk. Het gaat hier niet om geweldige dieren die op dat moment voor de mens of andere dieren een gevaar zijn. Het gaat ook zeker niet om monsters die tegenstanders van God zijn.
Er zijn jammer genoeg verklaringen waarin gezegd wordt dat deze zeemonsters goden zijn die met de HERE strijden. Die strijd zou dan in het begin plaatsgevonden hebben en God zou hen overwonnen hebben. Zo is het zeker niet. Het gaat er juist om dat ook die grote waterdieren door God geschapen zijn. Het woord scheppen wordt hier na vers 1 voor de eerste keer gebruikt. Het Hebreeuwse woord dat hier gebruikt wordt, wordt in het Oude Testament alleen voor Gods werk gebruikt. Hij alleen kan op deze manier iets scheppen. Dit woord wordt ook nooit gebruikt om aan te duiden dat iets uit iets anders gemaakt wordt. Het gaat bij dit woord om het scheppen van iets uit niets. Dat kan de HERE alleen. De HERE laat hier heel duidelijk zien dat ook de grote zeedieren er nog niet voor de vijfde dag waren. Ze zijn geen goden. Hij heeft ze niet getemd of overwonnen maar ze op de vijfde dag uit niets gemaakt.
 

De HERE ziet dat al het leven in het water en in de lucht goed is. Het is echt mooi om te zien. Echt iets om heerlijk van te genieten. Nu lezen we iets wat we nog niet eerder gelezen hebben. De HERE zegent de dieren die Hij geschapen heeft. Het is de eerste keer dat de HERE zich tot de schepselen richt. Hij spreekt ze rechtstreeks aan. Hij geeft hen de opdracht dat zij zich voortplanten zodat de aarde vol van het prachtige leven dat God gemaakt heeft. We lezen hier over een opdracht en een zegen. De zegen betekent dat de HERE aan de dieren door Zijn zegen de kracht geeft om deze opdracht uit te voeren.
 

1:24,25 De zesde dag is aangebroken. Er groeien nu bomen en planten op het land. Er zijn vogels in de bomen. Bepaalde vogels lopen even over de grond maar verder zie je nog niets. God verandert dit nu door de woorden die Hij spreekt. Hij geeft het bevel dat er nu dieren komen die op de aarde gaan leven. De dieren worden hier levende wezens genoemd. Ze worden in drie groepen verdeeld:
a. Het vee. Hier moeten wij denken aan dieren die in dienst van de mens kunnen staan en dicht bij mensen leven. Dieren dichtbij mensen en soms zelfs bij hen op eigen erf.
b. Het kruipende gedierte. Dat zijn al de dieren die dicht bij de grond leven. Dieren die zich in onze ogen bijna niet boven de aarde verheffen.
c. De wilde dieren. Hier driegt een misverstand. De vertaling wilde dieren laat ons gauw aan roofdieren denken. Aan dieren die gevaarlijk voor mensen en andere dieren zijn. Dat is hier niet de bedoeling. Het woord wild wijst hier op alle dieren die niet dicht bij de mensen wonen en ook niet al makke dieren in dienst van de mens staan. Het gaat hier om dieren die graag in het wild leven. Zelfs die wilde dieren waren voor de zondeval op geen enkele manier een bedreiging voor de mens en voor andere dieren. De dood en het doden van anderen bestond toen nog niet. Er was op de aarde echte vrede tussen alle schepselen.
God heeft alle planten, bomen en dieren volgens naar hun aarde gemaakt. Niet alle planten en dieren en bomen lijken hetzelfde. De HERE heeft Zijn heerlijkheid ook laten zien in de grote variatie waarin Hij al de schepselen gemaakt heeft. Deze variatie in planten, bomen en dieren is niet door evolutie ontstaan maar door God op de dag dat planten, bomen en dieren geschapen zijn door Hem tot stand gebracht. Hij heeft vanaf het begin verschillende soorten planten, bomen en dieren geschapen. Meteen schittert in de verschillende kleurschakeringen, in de verschillende soorten planten en dieren de grootheid van God als de Almachtige God en Schepper.

Met toestemming overgenomen van  auteur Ds Rob Visser  Bron

Van ds Rob Visser is er een boekje verschenen dat heel aktueel is. Hij geeft in dit boekje een uitgebreide uitleg van Genesis 1-3. In andere hoofdstukken gaat hij in op vragen of de dood er al was voor de zondeval, of Adam en Eva echt de voorouders van ons allemaal zijn en nog veel meer.
Je kunt dit boekje in de boekhandel krijgen of bestellen. De gegevens zijn: Ds Rob Visser HOE GOD ALLES MAAKTE
Uitleg van Genesis 1-3 en de betekenis daarvan
Van Berkum Graphics
ISBN 978-90811710-1-4
De prijs is 9,95
Je kunt het ook per e-mail rechtstreeks bij de uitgever bestellen. Het emailadresis: info@drukkerijvanberkum.nl
 

© 2008 Revolutietheorie

Daniël Adams Website Admin.

Nodig ons eens uit om te komen spreken in uw kerkelijke jeugdclub, kerkgemeenschap,  huisgemeente enz...

Wij komen graag eens toelichten hoe het komt dat wij bijbelse en wetenschappelijke redenen hebben om  het eerste geloofsboek Genesis als geschiedkundig correct te laten gelden.

Het thema voor de avond is Onze God de ALMACHTIGE SCHEPPER.

Laat Uw kerkgemeenschap ook dit gezag van het woord gelden?

Aangezien de schrift geheel en woordelijk ingegeven is, is zij zonder dwaling of fout in al haar onderwijs, niets minder in wat zij verklaart aangaande Gods handelingen in de schepping,....